Historisch Herenhuis Tegen de 13e Eeuwse Stadsmuur Gebouwd met Wijnkelder en Stadstuin

Gelegen in het hart van de Hanzestad Zutphen, op de rustige Bornhovestraat, staat een opmerkelijk pand op nummer 43. Het voorste gedeelte van dit gebouw werd tegen de dertiende eeuwse stadsmuur gebouwd, terwijl het achterste gedeelte later aan de buitenkant van de muur werd gebouwd. Het samenvoegen van deze gedeelten vond plaats in de achttiende en negentiende eeuw. In 1913 werd een uitbreiding aan de achterzijde van dit herenhuis toegevoegd, die nu dient als bijkeuken.

In 2012 werd een volledige renovatie uitgevoerd, waarvoor het pand de Paltsprijs ontving. Recente renovaties tussen 2025 en 2026 omvatten de badkamer, keuken, vloerisolatie, vloerverwarming, binnenschilderwerk en renovatie van binnendeuren. Deze vernieuwingen hebben deze woning omgevormd tot een uniek geheel waar hedendaags comfort en historie samenkomen. Gewelfde kelders en een fantastische tuin met een bijgebouw maken het plaatje compleet.

De voorgevel van Bornhovestraat 43 en 45 vormen samen één geheel: een symmetrisch geordende brede gepleisterde gevel. Een dubbele entree met twee identieke houten deuren leidt naar een verhoogd entreeportiek. Dit portiek wordt gedeeld met nummer 45 en biedt toegang tot twee aparte voordeuren, waarvan er één wordt gebruikt. Bij het betreden stapt u een ruime lange hal in met een natuurstenen vloer en stijlvol ontworpen kastenwand met garderobe. De langgerekte hal leidt langs de houten trap met fijn houtsnijwerk naar de achterzijde van de woning.

De eetkamer en luxe open keuken werd in 2025 en 2026 volledig gerenoveerd tot een luxe open keuken met een kookeiland, gegoten vloer met vloerverwarming en een hoekje voor koffie. Een authentieke mantel met centrale verwarmingshaard, hoge ramen met roedeverdeling met gebrandschilderde ramen, originele inbouwkasten en Franse deuren naar het terras en de tuin kenmerken deze ruimte. Deze ruime eetkamer en open keuken biedt plaats aan een grote langgerekte eettafel en heeft daarnaast een gezellig rond eetgedeelte. De luxe keuken is voorzien van alle moderne inbouwapparatuur waaronder een Quooker, inductiekookplaat met geïntegreerde afzuiging en inbouwstopcontacten, oven, combimagnetron, vaatwasser en inbouwkoekast.

In de uitbreiding uit 1913 bevinden zich een separaat toilet en de bijkeuken, die ruimte biedt voor opslag, wasmachineaansluiting, keukenblok en achterdeur. Deze uitbreiding werd oorspronkelijk gebouwd als keuken en de originele vitrinekast, mantel en terrazzovloer zijn nog aanwezig. Het betegelen van het aangrenzende toilet dateert uit 1913. In de zuidgevel van de uitbreiding is een datumsteen aangebracht met de tekst WB 4-4-1913, verwijzend naar de aanvrager van de bouwvergunning: de heer J.W. Brinker Jr.

Door openingen in de stadsmuur die nog aanwezig zijn, bereikt u de muziekkamer met een nis. Er is toegang tot een modern tweede toilet. En suite deuren leiden naar de prachtige ruime woonkamer aan de voorzijde, voorzien van eikenhouten vloer, gestucte muren en wederom de hoge ramen. Een vrijstaande robuuste houtkachel zorgt voor extra warmte. Er is ook een deur naar het centrale portiek.

De trap naar de bovenverdieping is een houten trap met origineel houtsnijwerk, gietijzeren balusters met een fijn klauwstuk rijkelijk versierd met een karakteristieke krulvorm. Deze leidt naar een ruime overloop waar drie slaapkamers, een luxe badkamer en een separaat toilet zich bevinden. De paneeldeuren zijn prachtig zichtbaar en recent allemaal gerenoveerd.

De ruime masterslaapkamer is gelegen aan de achterzijde en beslaat de volle breedte van het pand. Twee grote hoge ramen bieden prachtig licht, houten vloeren en een walk-in closet met lichtvenster. De en suite luxe badkamer uit 2025 beschikt over een bad, wastafelmeubel, inloopdouche en vloerverwarming. Een separaat luxe toilet met nissen voltooit deze verdieping.

Aan de voorzijde bevinden zich twee ruime kamers met hoge ramen: een studeerkamer en een slaapkamer. De voorkant biedt uitzicht op de Bornhovestraat en de historische binnenstad van Zutphen met karakteristieke rode daken en in de verte de toren van de Walburgiskerk.

Op de tweede verdieping bevinden zich vier kamers waaronder werk- en gastenkamers, alle met entresols, een ruime badkamer met bad, inloopdouche, twee wastafels en een separaat toilet. De tweede verdieping heeft een ruime overloop die aan de achterzijde overgaat in een aparte gang. Deze biedt toegang tot de kamers aan de achterzijde van het pand. Een grote slaapkamer die een hoekkamer vormt biedt een prachtig uitzicht over de tuinen. Een gasten- of werkkamer met een nis die als kledingkast zou kunnen dienen bevindt zich hier ook.

Aan de voorzijde bevinden zich twee ruime slaapkamers met entresols. Een van deze kamers biedt ook toegang tot de gedeelde ruimte met nummer 45: een centraal gelegen ruimte aan de voorzijde precies in het midden, met een middenraam, een dakraam erboven, en in de nok van het dak de centrale hijsbalk waarachter het hijswiel zich bevindt. Vanaf het entresol van de andere speelkamer is de technische ruimte met cv-ketel en boiler bereikbaar. Deze doet ook dienst als bergruimte. Alle slaapkamers hebben twee dakkapellen boven elkaar geplaatst, wat zorgt voor goede lichtinval zelfs op de entresols. Alle dakkapellen zijn voorzien van verduisterende raambekleding.

Het achterste gedeelte van het pand is volledig onderbouwd met een kelder. De toegang tot de kelder bevindt zich in het voorste gedeelte onder de trap door een opening in de stadsmuur. In de kelder is de originele achttiende eeuwse keuken bewaard gebleven, deels met witgekalkte muren, natuurstenen tegelvloer en een mantel. De historische gewelfde kelders met tongewelven worden momenteel gebruikt als wijnkelder, een perfecte plek voor een proeverij. De kelder heeft een glazen deur naar buiten. De buitenruimte ligt 90 centimeter onder het maaiveld en is voorzien van een gemetselde keerwand. Een stenen buitentrap brengt u naar het niveau van de tuin.

De omheinde tuin met gazon en appelbomen is verrassend groot voor het stadscentrum. Het beschikt ook over een bijgebouw en achterom inclusief een poort op de Boompjeswal. Voorbereidingen voor een laadpunt zijn aanwezig. De tuin is op het oosten en zuiden georiënteerd, heeft drie appelbomen, een wijnstok over het bijgebouw, frambozen, vijgen, lavendel, grote blauweregen en een klimroos bij het terras. De tuin is omheind en groen met leibomen. De tuin is bereikbaar via het achterpad, door het huis via de achterdeur in de bijkeuken, via het verhoogde terras en ook via de kelder.

Het houten bijgebouw van bijna 6 bij 4 meter is een ruime praktische bergruimte, werkplaats of hobbykamer met een aparte fietsenberging. Het heeft aansluitingen voor water, verwarming en elektriciteit. Naast de achterdeur bevindt zich een afdak voor houtopslag en containers.

Het pand heeft de status van gemeentelijk monument. Volgens de motiverende beschrijving is het pand van algemeen belang voor de gemeente Zutphen vanwege zijn architectonische, stedenbouwkundige en cultuurhistorische waarde. Het huis is architectonisch belangrijk als voorbeeld van een samengesteld complex dat is opgebouwd uit verschillende bouwmassa's zowel binnen als buiten tegen de stadsmuur, samengevoegd achter brede gepleisterde gevels, en vanwege de authentieke interieurelementen uit verschillende perioden die in goede staat bewaard zijn gebleven. Het huis is stedenbouwkundig belangrijk vanwege de herkenbaarheid van de ruimtelijke ontwikkeling ter plaatse in de vorm van gebouwen binnen en buiten tegen de voormalige stadsmuur.

De voormalige detailhandelsbestemming op de begane grond werd in 2023 omgezet naar volledig woongebruik. Met 345 vierkante meter woonoppervlak en een ruime tuin combineert dit herenhuis de sfeer en historie van een historisch herenhuis met hedendaags comfort, gelegen in het hart van de Hanzestad Zutphen.