Historische T-boerderij Brouwershof met Bestemming Bedrijf en Toekomstig Woonpotentieel in Maasbommel

Brouwershof is een rijksmonumentale T-boerderij gelegen op de binnendijk van Maasbommel, in het rivierengebied van Gelderland. Het pand dateert uit 1870, toen Ivo van Koolwijk de woning bouwde die de boerderij zijn kenmerkende T-vorm gaf: het huis loodrecht op de dijk en het achtergedeelte zich uitstrekkend langs het erf. De initialen boven de kelderdeur herinneren aan het bouwjaar. Na het overlijden van Van Koolwijk in 1878 werd Brouwershof verkocht en kreeg kort daarna de agrarische bestemming. In 2001 werd het pand als rijksmonument aangewezen als representatief voorbeeld van negentiende-eeuwse architectuur op de Maasoever, met een typische combinatie van solide bouw, precieze proporties en regionaal detail.

Het pand heeft een geschiedenis als brouwerij voordat het overging naar agrarisch gebruik. Achter de symmetrische gevel met vijf vensterassen en traditionele Hollandse pan ligt een zorgvuldig bewaard geheel dat zijn betekenis overbrengt door proportionaliteit en rust eerder dan door praal. Sinds 2020 is het gehele landgoed systematisch gerestaureerd, verduurzaamd en verfijnd, waarbij waardevolle elementen behouden bleven en toevoegingen werden gedaan die de toekomst vraagt.

De entreehal beschikt over een authentieke blauwstenen vloer, lambrisering en grenen paneeldeuren die de centrale as van het voorhuis vormen. De huidige indeling biedt ruimte aan twee huishoudens op de begane grond. Aan de linkerkant bevindt zich een woonkamer met daarachter een klein vertrek en, in het verlengde daarvan, een logeerkamer met eigen badkamer inclusief toilet, douche en wastafel. Aan de rechterkant van de hal ligt een ruime woonkamer verbonden met de gemeenschappelijke keuken.

Alle vertrekken hebben hoge plafonds en brede plankenvloeren. Beide woonkamers bevatten een haard. De ramen met zesruitsverdeling en gebrandschilderde bovenlichten vangen het licht van de rivier aan de voorkant. De kamers aan de dijkzijde zijn eenvoudig doch sfeervol, met onbelemmerd uitzicht over de Maas-uiterwaarden. Deze indeling maakt wonen op de begane grond mogelijk zonder afbreuk te doen aan de ruimtelijke kwaliteit van het geheel.

De keuken aan de rechterkant fungeert als de dagelijkse werkkeuken van het huis. Vanuit het raam is er zicht op de moestuin. Daarnaast, een half niveau lager, bevindt zich de bijkeuken met toilet en toegang tot de zijtuin. Van hieruit voert een trap naar een van de kelders en biedt toegang tot de grote keuken en het achtergedeelte.

Onder het voorhuis bevinden zich twee gewelfde kelders met een gezamenlijke oppervlakte van circa 117 vierkante meter. Ze zijn koel, droog en uitstekend geschikt voor opslag, wijn of installaties. De verwarmingsinstallatie, zonneboiler en wasruimte zijn hieronder gelegen. De bakstenen gewelven zijn behouden en verwijzen nog steeds naar het brouwerijverleden van het gebouw. De fundering is in stabiele conditie en de keldermuren zijn droog met natuurlijke ventilatie.

Het achtergedeelte, waar zich de brouwerij en later de schuur bevond, heeft een oppervlakte van circa 155 vierkante meter op de begane grond en 155 vierkante meter op de verdieping, de laatste bereikbaar via een wenteltrap. Op de plek van het vide kan de volle ruimte worden ervaren als één groot open gebied met hoog dak en zichtbare spanten. De geïsoleerde betonnen vloer op de begane grond is voorzien van vloerverwarming. Stalramen op de begane grond en de kleine ramen rond het voormalige moutzolder op de verdieping brengen ritme en licht in de ruimte. Twee dubbele deuren openen naar tuin en erf, wat binnen en buiten op natuurlijke wijze verbindt.

De schuur wordt momenteel gebruikt als multifunctionele ruimte voor werk, vergaderingen, exposities en recepties. Het houten plafond en de open dakstructuur geven karakter, terwijl voorzieningen zoals een pantry, infraroodverwarming en een houtkachel voor comfort en gemak zorgen. De grote keuken is ambachtelijk uitgevoerd, met een massief iepen werkblad van 90 centimeter breed, onderkasten aan twee zijden, Gaggenau-apparatuur, inductiekookplaat, twee ovens waaronder een stoomoven, Quooker en een Liebherr koelkast met dubbele koelzones.

Een gietijzeren wenteltrap verbindt de hal aan de achterzijde met de verdieping. De overloop met vide laat de dakconstructie volledig ervaren. Op deze verdieping zijn vier ruime kamers gegroepeerd rond de grote overloop onder het geïsoleerde dak. De zichtbare spanten en gordingen getuigen van het vakmanschap van de oorspronkelijke bouw. Twee badkamers, één met bad en één met douche, completeren de verdieping. Elke kamer heeft een eigen oriëntatie: uitzicht over de rivier aan de dijkzijde en uitzicht op tuin en erf aan de erfzijde. Via de overloop is ook de verdieping boven het achtergedeelte bereikbaar.

De schuren naast het achtergedeelte zijn solide gebouwd en bedragen samen circa 252 vierkante meter. De eerste schuur dient als werkplaats met zolder; de tweede als garage. Beide zijn in 2024 aan de buitenzijde geschilderd en in 2025 behandeld tegen houtworm met een garantie van tien jaar.

Aan het einde van het erf staat de grote schuur. In 2023 en 2024 zijn aansluitingen voor water, elektriciteit, riolering en wifi aangebracht. De schuur is ingericht voor bed & breakfast-gebruik, met herdershutten en een toiletwagen met twee badkamers. De zonnepanelen, 26 op de grote schuur en 10 op de eerste schuur, leveren de energie voor het gehele complex.

Het erf van 13.060 vierkante meter vormt een samenhangend landschap van tuin, weiland en moestuin. In 2021 en 2022 werden achttien fruitbomen en twee walnotenbomen geplant met subsidies van Gelders Landschap. Rond de moestuin werd een haag geplant, twee vogelbosjes aangelegd en in 2025 een Tiny Forest met vijver gerealiseerd, deels gefinancierd door de provincie Gelderland.

De moestuin bevat zestien verhoogde bedden, uitgebreid in 2023 en 2024. Er is een kas uit 2022 met watervoorziening vanuit het erf. Oude wilgen en leibomen rondom het perceel zijn behouden en jaarlijks gesnoeid. De Maashagen zijn op traditionele wijze hersteld.

Brouwershof valt binnen het bestemmingsplan Buitengebied Berghuizen 40 van de gemeente West Maas en Waal. De functie is gewijzigd van agrarisch naar Bedrijf met bedrijfswoonfunctie, passend binnen milieucategorieën 1 en 2 volgens de bijgevoegde lijst van bedrijfsactiviteiten. De gemeente verleende deze wijziging specifiek voor een bedrijf gericht op consult, rust, bezinning en creatieve activiteiten, met kleinschalige nachtverblijfvoorziening voor maximaal tien personen.

Binnen deze bestemming zijn ambachtelijke, artistieke en dienstverlenende activiteiten toegestaan, mits kleinschalig en zonder buitenterreinopslag. Het gebouw van de rijksmonumentale T-boerderij blijft behouden. De buitenruimte mag worden gebruikt voor extensieve recreatie en lichte horeca gerelateerd aan het gebruik.

De gemeente West Maas en Waal stimuleert in haar Omgevingsvisie het behoud en hergebruik van kenmerkende gebouwen in het buitengebied. Wijziging van de functie naar wonen is mogelijk wanneer de cultuurhistorische waarde behouden blijft. Deze beleidslijn maakt de aanpassing van de bedrijfsbestemming naar wonen concreet haalbaar, in lijn met het provinciale beleid voor het rivierengebied.

Volgens het inspectierapport van Monumentenwacht Gelderland uit 2025 verkeert Brouwershof in goede staat. De constructie is solide, de gevels en kozijnen zijn gerestaureerd en het dak is wind- en waterdicht. Aanbevelingen betreffen regelmatig onderhoud van voegen, schilderwerk en periodieke inspectie van spanten en goten. Sinds 2021 wordt de boerderij elke twee jaar geïnspecteerd.

De verduurzaming is integraal uitgevoerd volgens een plan van Thuisbaas uit 2023. Brouwershof is volledig gasvrij, met twee Panasonic Aquarea warmtepompen van elk 16 kW, aangesloten op een zonneboiler en 36 zonnepanelen. De elektrische installatie is opgehoogd naar 3x25 ampère. In 2023 werden secundaire beglazing geplaatst bij de gebrandschilderde ramen in alle woonruimtes beneden. Kozijnen, plafonds en vloeren zijn geïsoleerd met behoud van historische details. Buitenverlichting, goten en schilderwerk zijn vernieuwd en het erf beschikt over een Zappi-laadpaal.

Tussen 2021 en 2025 is het gehele ensemble grondig gerestaureerd: schilderwerk, houtwormbehandeling, nieuwe goten, herstel erf, bouw kas, aanleg Tiny Forest en inrichting van het buitengebied. Brouwershof verkeert daardoor in instapklare staat zonder achterstallig onderhoud.

Het pand is gelegen op de binnendijk van Maasbommel, gemeente West Maas en Waal, provincie Gelderland. De ligging aan de rivier en nabij het natuurgebied De Gouden Ham biedt rust en uitzicht. Nijmegen en 's-Hertogenbosch zijn beide circa dertig minuten rijden via de A50 of A15.

Het pand heeft een woonoppervlakte van 363 vierkante meter, aanvullende binnenruimte van 272 vierkante meter en een inhoud van 2.295 kubieke meter. Er zijn vier slaapkamers, drie badkamers en twee separate toiletten. De garage biedt plaats aan drie auto's. Het perceel van 13.060 vierkante meter is volledig eigendom en beschikt over een tuin rondom. Het pand is gesitueerd aan een rustige weg, buiten de bebouwde kom, op een landelijke locatie met vrij uitzicht.